40 jarig bestaan Alde Steeg

    Donderdag 14-10-2010
    Geschiedenis verteld door Drs. B. van Lingen, voorzitter van de raad van bestuur.

 

 
   

Dames en Heren,

Hartelijk welkom op deze feestelijke bijeenkomst ter gelegenheid van het 40-jarig bestaan van Alde Steeg. Bijzonder is dat vandaag in ons midden zijn mevrouw Vermeulen, een van de bestuursleden van het eerste uur, en Sjaan van 't Hullenaar die bijna (37 jaar) vanaf het eerste uur hier werkt.

Graag wil ik samen met u terug kijken in de lange geschiedenis van Alde Steeg. In de loop der jaren hebben vele mensen met hart en ziel gewerkt aan de verdere opbouw en uitbouw van Alde Steeg. Het is niet mogelijk om al die namen te noemen.

De start van Alde Steeg was niet voorspoedig. Al in 1958 werd in de Beuningse gemeenteraad een voorstel gedaan om een bejaardencentrum te bouwen. Het College vond dit echter vooral een taak van het particuliere initiatief. Er ontstond een comité dat de oprichting voor een stichting voorbereidde, de locale behoeften onderzocht en een terrein zocht om te bouwen. Vooral het zoeken naar een geschikt terrein kostte veel tijd en zo duurde het nog 10 jaar voordat plannen gerealiseerd konden worden.
Dat lijkt erg lang maar je ziet in Winssen en Druten waar soortgelijke initiatieven waren dat men er daar ongeveer evenveel tijd voor nodig had, maar al wel eerder gestart was.

Op 11 juli 1968 werd de aanvraag voor een bouwvergunning voor een bejaardenhuis met 54 eenpersoonskamers, 6 tweepersoons kamers en 8 woningen ingediend bij de gemeente Beuningen. Er was ook voorzien in een aparte ziekenboeg en twee flatjes voor de directrice en de adjunct-directrice.
Op 18 december van datzelfde jaar gaf de gemeente de bouwvergunning af (de geraamde bouwkosten bedroegen ruim 1,6 miljoen gulden (1.656.300,-) en de leges voor de vergunning waren 5.972,50 dat is ongeveer 3,6 ‰).

Als we nu alleen die 62 plaatsen opnieuw zouden bouwen - wel veel ruimer dan toen natuurlijk - dan zou dat uitkomen op bouwkosten van € 5,5 mio ongeveer 7,5 keer zo duur. Als alleen de inflatie gevolgd zou zijn zou het vier keer zo duur mogen worden.

Bijna een jaar later wordt in De Gelderlander van 5 december 1969 uitvoerig stil gestaan bij de aankomende oplevering van Alde Steeg. Alde Steeg dat wordt ook de naam. Dat verwijst naar de oude naam van de Wilhelminalaan in een ver verleden.
De foto bij het artikel, genomen vanaf de kerktoren, in westelijke richting laat een gebouw in aanbouw zien op een verder praktisch leeg terrein - bijna onherkenbaar met de beelden van nu voor ogen - zien links bovenin twee boerderijen aan weerszijden van de Van Heemstraweg.

In de loop van 1970 namen de eerste bewoners hun intrek in het nieuwe gebouw. In totaal ging het om 68 personen: 11 echtparen, 21 alleenstaande heren en 25 alleenstaande dames. De gemiddelde leeftijd was 76 jaar. Het aantal personeelsleden in dat eerste jaar bedroeg 16; waarvan er 7 werkzaam waren in de verzorging, 6 in de huishouding en 3 in "overige diensten". Van de 11 echtparen woonden er 8 in de bejaardenwoningen die ook op het terrein waren gerealiseerd.

Even een vergelijking met nu. Tegenwoordig gaat het om 62 clienten, zijn er sporadisch nog echtparen en ligt de gemiddelde boven de 85 jaar. En nu zijn er in Alde Steeg alleen al in de zorg ruim 40 personeelsleden werkzaam, die samen ruim 20 fulltime formatieplaatsen bezetten. De clienten zijn ouder hebben meer hulp en zorg nodig en het aantal handen aan het bed is in de loop der jaren dus flink gegroeid.

Hoe werd Alde Steeg geleid?
De directrice van het eerste uur was zuster G.C.A. Peeters van de Zusters Dominicanessen van Neerbosch. En daarboven stond een Stichtingsbestuur van 7 personen, waarvan 2 leden het Dagelijks Bestuur vormden, de voorzitter en de secretaris-penningmeester. Het bestuur vergaderde gemiddeld 9 keer per jaar. En het had een uitvoerende taak want het overlegde een aantal keren met de bewonerscommissie van het huis. Deze commissie, de voorloper van de Cliëntenraad, had als doelstelling te bouwen aan een "goede samenleving in huis".
Ook op de dag vandaag overlegt de dagelijkse leiding van het huis nog regelmatig met een vertegenwoordiging van de clienten over de gang van zaken in huis. Dus die goede traditie wordt tot op de dag van vandaag - zij het in een wat andere vorm - voortgezet.

Op 2 september 1970 werd Alde Steeg officieel geopend door de Commissaris der Koningin van de Provincie Gelderland, mr. Bloemers. Bij die gelegenheid spreekt hij uit dat "Het succes van een bejaardenhuis staat of valt met de instellng van de bewoners. En hij roept hen met een speelse verwijzing naar de naam op om Alde Steeg geen doodlopende straat (te laten) worden."

Van meet af aan was er grote belangstelling voor het verblijven in Alde Steeg. Maar je kwam er niet zomaar binnen. Inwoners uit de gemeente Beuningen kregen voorrang bij hun verzoek tot opname. En je werd thuis bezocht door een "opnamecommissie" die bestond uit een medisch adviseur, een maatschappelijk werker en de directrice van het huis. De eerste vijf jaar bezoekt de commissie ongeveer 160 aspirant bewoners thuis. Daarvan worden er 100 aangenomen.

Al vrij snel na de start wordt duidelijk dat de gemiddelde leeftijd stijgt en dat de zorgzwaarte toeneemt. Er waren meer mensen nodig om te werk te klarten. Het aantal personeelsleden groeide hierdoor van 16 in 1970 naar 19,8 in 1975. En de personeelskosten stegen van f 248.000,- in 1970 naar f 652.000,- in 1975.

Er wordt in verschillende stukken apart melding gemaakt van de wijze waarop de zorg georganiseerd wordt. De gehanteerde werkwijze wijkt af van die in andere bejaardenhuizen. Het huis is niet ingedeeld in afdelingen zoals gebruikelijk in andere tehuizen en van alle medewerkers wordt verwacht dat ze alle bewoners kunnen verzorgen. Op verzoek van het personeel wordt eind jaren 70 geprobeerd dit bij stellen, maar dat is geen suces, waarna men besluit vast te houden aan oorspronkelijk gekozen werkwijze.

Ook aan ontspanning werd gedacht. Zo konden cliënten gebruik maken van een bibliotheek en werd een biljart aangeschaft. En uiteraard werden de feestdagen zoals Kerstmis, Pasen, Carnaval gevierd en zorgde "de Zonnebloem" regelmatig voor de nodige afwisseling.

Net als nu was eten en drinken een belangrijk onderdeel van dag en daarvoor was een keukenteam geformeerd dat dat geheel zelfstandig verzorgde.
Het hoofd van de keuken zorgde samen met een kookster en twee keukenhulpen voor al het eten en drinken en de maaltijden werden op de kamers geserveerd.

In 1985, toen Alde Steeg zijn derde lustrum vierde gaat het bejaardenhuis "verzorgingshuis" heten. Alde Steeg heeft zich inmiddels ontwikkeld tot een huis waar zorg op maat hoog in het vaandel staat. De verzorging die de cliënten geboden wordt, wordt door henzelf werd bepaald. Niet verwonderlijk is dat men ook de "wijkfunctie" wil uitbreiden in deze tijd. De huurder van de aanleunwoningen hadden via een alarmeringssyteem contact met het huis. Het bestellen van maaltijden en het deelnemen aan activiteiten in huis behoort tot de mogelijkheden. De toenmalige directeur had nog meer plannen om het huis dichter bij de wijk te brengen, zoals maaltijdvoorzieningen voor wijk, medische hulpverlening en recreatie voor alle ouderen in Beuningen.

Daaraan wordt invulling gegeven door de verkoop van grond aan de LKBB - een landelijke werkende corporatie - die
in 1989 33 aanleunwoningen bij Alde Steeg bouwt. Er meldden zich zoveel mensen aan dat er al snel een wachtlijst ontstond. In 1990 werd daarom weer gepleit bij de gemeente Beuningen om extra aanleunwoningen.

In 1992 is er een voornemen tot fusie van Alde Steeg met Overmars, een samenwerking waar personeel en cliënten vierkant achter staan. Een fusie die uiteindelijk om allerlei redenen geen doorgang vindt.
Wat later in 1999 wordt Alde Steeg wel verenigd met Overmars en Waalwick en de Kasteelhof in stichting De Hostert. En sinds 2003 maakt Alde Steeg deel uit van zorggroep Maas & Waal.

Dat was voor Alde Steeg wel even wennen wat ook begrijpelijk is gezien de unieke geschiedenis die Alde Steeg heeft doorgemaakt. Inmiddels ligt dat wennen al weer ver achter ons en wordt gezamenlijk de blik op de toekomst gericht. Een toekomst die helemaal past bij het vooruitstrevende en ook eigenzinnige karakter dat Alde Steeg altijd heeft gekenmerkt.
We gaan nieuwbouw realiseren en daarmee de capaciteit in de kern Beuningen flink uitbreiden en daarin vooral ook ruimte geven aan de zwaardere zorg. Als alles gaat zoals gepland gaan we volgend jaar beginnen.

Die ontwikkeling en groei van Alde Steeg tot aan de dag van vandaag was niet mogelijk geweest zonder u; clienten, verwanten, medewerkers en vrijwilligers. Daarvoor wil ik u hartelijk dank zeggen.

Mij rest niet anders dan te zeggen. Na ruim 40 jaar is de organisatie van Alde Steeg met een enthousiast en gedreven team medewerkers en vrijwilligers klaar voor de zorg van morgen.
LANG LEVE ALDE STEEG!!

 

Uitgesproken feestrede door Drs. Bert van Lingen op donderdag 14 oktober 2010 tijdens de receptie.
Bert van Lingen
voorzitter Raad van Bestuur van de zorggroep Maas en Waal
0487-509602

Bestuurscentrum
Van Heemstraweg 50
6658 KH Beneden Leeuwen
Tel: 0487-582100
Fax: 0487-582150
WWW.ZMW.NL